Κώδικες Τιμής και Ξεδιαντροπιά

Πριν λίγο τέλειωσα το εξαιρετικό βιβλίο “The honor code: How moral revolutions happen” του Kwame Appiah, στο οποίο ο συγγραφέας (φιλόσοφος στο NYU) εξηγεί ανάμεσα σε άλλα πως οι κοινωνίες μπορούν να αλλάζουν, να προοδεύουν με μεγάλα, γρήγορα βήματα, με ιστορικά επεισόδια που χαρακτηρίζει «ηθικές επαναστάσεις» μέσω της ανατροπής του κώδικα τιμής που τις χαρακτηρίζει και που καθορίζει την συμπεριφορά των μελών τους, και της αντικατάστασής του με νέους κώδικες τιμής.

Δεν μπόρεσα να αποφύγω την σύνδεση με αυτά που μας ταλαιπωρούν: πολλά από αυτά, η πελατεία και η πατρωνεία στην πολιτική, οι πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές κλίκες, το ότι είμαστε μια κοινωνία του «know-who» και όχι του «know-how» βασίζονται και σε κώδικες τιμής που μας ξέμειναν από μιαν άλλη Ελλάδα που αστικοποιήθηκε γρήγορα και βεβιασμένα. Η Ελλάδα θα μπορούσε να κάνει την δική της γρήγορη υπέρβαση αν μπορούσαμε κι εμείς να κάνουμε την δική μας «ηθική επανάσταση» μετατρέποντας σε κώδικα τιμής αυτά που ζηλεύουμε αλλού: την αξιοκρατία πχ ή την αξιοπρέπεια που πηγάζει από το να κάνεις την δουλειά που τάχτηκες να κάνεις σωστά, ή τον σεβασμό των συμπολιτών σου στον δημόσιο χώρο. Και κυρίως γελοιοποιώντας τον παλιό κώδικα τιμής: την ελληνική μαγκιά, τον καταφερτζή, τον «ξύπνιο». Ο καλός φιλόσοφος εξηγεί ότι πρακτικά μιλώντας, η αίσθηση τιμής αλλάζει τις κοινωνίες πιο γρήγορα, πιο πλατιά και πιο αποτελεσματικά από τα ηθικά επιχειρήματα.

Αλλά βέβαια δεν μπορεί κανείς να αποφύγει την θλιβερή διαπίστωση: όχι μόνο δεν βλέπει κανείς σε καμιά επαγγελματική η κοινωνική ομάδα να αναδύονται οι νέοι κώδικες τιμής που χρειαζόμαστε επειγόντως, αλλά αυτές οι στρεβλές αξίες που θα έπρεπε να ξεφορτωθούμε έγιναν πλέον και πολιτικό καθεστώς, σε πολύ χειρότερο βαθμό από ότι νομίζαμε για το «παλιό» πολιτικό σύστημα. Δεν είναι μόνο ότι οι παλιοί κώδικες τιμής μας κρατάνε πίσω. Είναι ότι πια δεν υπάρχει καν αυτή η έννοια. Ο Appiah γράφει ότι βλέπει κανείς την λειτουργία της τιμής σε μια κοινωνία από την έννοια της ντροπής. Στην Ελλάδα ζούμε όλο και πιο ισοπεδωτικά την έλλειψή της, την ξεδιαντροπιά. Και την κάναμε τρόπο διακυβέρνησης.

ΓΦα

Posted in Σχόλια. Bookmark the permalink. RSS feed for this post. Leave a trackback.

Σχόλια:

  • Facebook Page:

  • Εγγραφείτε:

    για παραλαβή νέων δημοσιεύσεων με e-mail

Swedish Greys - a WordPress theme from Nordic Themepark.