Ο,τι ξέραμε για την ελεύθερη αγορά δεν ισχύει απαραίτητα στην νέα οικονομία

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επιβολή θηριώδους προστίμου ενός δις ευρώ στην Google για παράβαση αρχών ανταγωνισμού (εκκρεμούν άλλες δύο υποθέσεις), ενώ είναι σωστή επί της αρχής, δείχνει ωστόσο πόσο ανέτοιμες είναι οι συγχρονες πολιτείες να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα της νέας οικονομίας, τα οποία απαιτούν νέους θεσμούς. Μέχρι τώρα αντιμετωπίζονται αποσπασματικά και με παλιά, χρονοβόρα εργαλεία. Ένα από τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά αυτής της αναδυόμενης νέας οικονομίας είναι η σχεδόν μονοπωλιακή συγκέντρωση ισχύος λόγω των φαινομένων δικτύου: εν πολλοίς χρησιμοποιείτε facebook κυρίως επειδή αυτό χρησιμοποιούν και οι άνθρωποι με τους οποίους θέλετε να επικοινωνείτε. Φανταστείτε αν τα δίκτυα των εταιρειών τηλεφωνίας δεν επικοινωνούσαν διαφανώς μεταξύ τους, αλλά μπορούσατε να συνδεθείτε μόνο με συνδρομητές του ίδιου δικτύου. Θα είχε απομείνει μόνο μια παγκόσμια εταιρεία τηλεφωνίας. Το πρόβλημα όμως τώρα έχει πολύ μεγαλύτερες επιπτώσεις, αφού αφορά στην ουσία και τον έλεγχο της διάχυσης πληροφορίας. Στο προηγούμενο παράδειγμα, φανταστείτε αν επιπλέον αυτή η μοναδική εταιρεία τηλεφωνίας που θα είχε απομείνει, μπορούσε να επηρεάζει με κλειστούς απόρρητους αλγορίθμους και με ποιον θα επικοινωνήσετε ή τι θα μπορείτε να ακούτε από αυτόν. Αυτό όμως ήδη συμβαίνει με το Google ή το Facebook. Σε προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις, οι κοινωνίες έλυσαν αυτά τα προβλήματα με δυο τρόπους: με ανοιχτά τεχνολογικά πρότυπα διασυνδεσιμότητας και με θεσμικές παρεμβάσεις. Η νέα τεχνολογική επανάσταση θα χρειαστεί και από τα δύο. Φυσικά αυτά φέρνουν σε αμηχανία και όσους «φιλελεύθερους» νομίζουν ότι ο φιλελευθερισμός εξαντλείται στην «ελεύθερη αγορά». Η ουσία του φιλελευθερισμού είναι η προστασια του ατόμου από την υπερβολική, κυριαρχική συγκέντρωση ισχύος, και αυτό το τελευταίο αφορά και τα κράτη και τις επιχείρήσεις. Και είναι φαιδρά ρηχό να επικαλούμαστε για έναν οικονομικό οργανισμό με αποκλειστική κυρίαρχη θέση και οικονομική ισχύ που ξεπερνά αυτήν πολλών κρατών του πλανήτη, τα ίδια αιτήματα ελευθερίας που έχουμε για τους πολίτες. Αλλά βέβαια και ρηχό από καθαρά οικονομική σκοπιά: οι ελεύθερες αγορές έχουν προϋποθέσεις, που συνήθως δεν αναφέρονται στις θεολογικές αναλύσεις περί αγοράς: συμμετρία πληροφορίας μεταξύ καταναλωτών (ή χρηστών) και προμηθευτών, μεγάλο πλήθος καταναλωτών και προμηθευτών, και φυσικά να μην υπάρχουν φαινόμενα που να εγκλωβίζουν καταναλωτές ή χρήστες, όπως αυτά που ανέφερα παραπάνω. Και ενώ εμείς, σε αυτή την επαρχία του πλανήτη, ασχολούμαστε με προβλήματα του 19ου αι., η δική μας πολιτεία είναι ανέτοιμη και να σκεφτεί καν, τα προβλήματα του 21ου.

Posted in Σχόλια and tagged . Bookmark the permalink. RSS feed for this post. Leave a trackback.

Σχόλια:

  • Facebook Page:

  • Εγγραφείτε:

    για παραλαβή νέων δημοσιεύσεων με e-mail

Swedish Greys - a WordPress theme from Nordic Themepark.