Διαφανεια: η κρυφη δυσπιστια των αριθμων

«Έτσι τώρα πια θυμώνω ακόμα πιο πολύ. Με κάθε ξεκάρφωτο ποσοστό που κραδαίνει σε μια συζήτηση ένας αναλυτής, με κάθε κακοφτιαγμένο γράφημα που ανεμίζει απειλητικά ένας δημοσιογράφος, με κάθε στατιστική έρευνα που επικαλείται εξ’ αποκαλύψεως ένας πολιτικός ή πολιτευόμενος για να επιτεθεί σε μια διεφθαρμένη από την εκπόρνευση των αριθμών κοινή γνώμη. Ή και σε έναν μόνο συνομιλητή. Ακόμα και αν το κάνει για καλό σκοπό. Για λόγους αρχής.» 

Έχοντας σπουδάσει το πως να πλάθω ιδέες με τον πηλό των αριθμών, πως να τις μετατρέπω από ιδέες σε χρήσιμη ταπεινή πράξη δηλαδή, λερώνοντας τα χέρια μου με την λάσπη των αριθμών σαν τον αρχαίο αγγειοπλάστη, κατάντησα να είμαι δύσπιστος, όταν βλέπω τους αριθμούς, ανίσχυρους πια, στα άτσαλα χέρια των πολιτικών, των δημοσιογράφων και των επικοινωνιολόγων. Θυμώνω, όταν αντί να ψάχνουν ταπεινά την αλήθεια τους, τούς χρησιμοποιούν σαν φτηνό επίχρισμα, σοβά δηλαδή, για να καλύψουν όπως-όπως τις κακοτεχνίες στα πτερόεντα έπεα των υψιπετών ιδεών τους.

Εδώ και χρόνια βιοπορίζομαι μαζί με άλλους τέτοιους τεχνίτες αριθμών, μηχανικούς σαν και μένα, αλλά και μαθηματικούς, οικονομολόγους και στατιστικούς, χτίζοντας μαζί τους, κρυφοκοιτώντας την δική τους τέχνη και μαθαίνοντας, δύσπιστα στην αρχή, με θαυμασμό έπειτα. Με έμαθαν ότι στην Στατιστική και στην Οικονομία το προφανές δεν είναι πάντα και αληθινό, ότι πολλές φορές οι αριθμοί παιχνιδιάρικα μας εξαπατούν και μας εκδικούνται όταν, με την αμετροέπεια της σιγουριάς των ιδεών μας, βιαζόμαστε να τους χρησιμοποιήσουμε σαν πρόφαση μόνον, για να τους ξεπεράσουμε γρήγορα· είναι αρσενικοί, στριφνοί, γκρινιάρηδες και λιγότερο γοητευτικοί από τις θηλυκές ιδέες άλλως τε.

Έτσι τώρα πια θυμώνω ακόμα πιο πολύ. Με κάθε ξεκάρφωτο ποσοστό που κραδαίνει σε μια συζήτηση ένας αναλυτής, με κάθε κακοφτιαγμένο γράφημα που ανεμίζει απειλητικά ένας δημοσιογράφος, με κάθε στατιστική έρευνα που επικαλείται εξ’ αποκαλύψεως ένας πολιτικός ή πολιτευόμενος για να επιτεθεί σε μια διεφθαρμένη από την εκπόρνευση των αριθμών κοινή γνώμη. Ή και σε έναν μόνο συνομιλητή. Ακόμα και αν το κάνει για καλό σκοπό. Για λόγους αρχής. 

Και από δύσπιστος έγινα κακόπιστος. Αποφάσισα ότι αντανακλαστικά κάθε φορά θα απαιτώ: πρόσβαση στα δεδομένα, στην ανάλυσή τους, στην μέθοδο, στα ποσοτικά συμπεράσματα. Στα μετα-δεδομένα δηλαδή. Και αντανακλαστικά θα περιφρονώ τα μοναχικά βολικά νούμερα, αλλά και, στο άλλο άκρο, την δήθεν πρόσβαση σε χύδην, αδιαμόρφωτα, ακατέργαστα, δήθεν δεδομένα, όπως της καθ’ ημάς «Διαύγειας». 

Αν τα έχεις και μπορώ να τα δω, σε πιστεύω, ίσως και χωρίς να τα ελέγξω: γιατί τότε ξέρω, ότι ξέρεις, ότι κάποιος άλλος κακόπιστος τεχνίτης αριθμών ξέρει να το κάνει για μένα. Ο καθρέφτης των αριθμών πρέπει να είναι διαυγής μέχρι το μεδούλι, ακόμα κι αν δεν τον κοιτάξω. Αν δεν τα έχεις όμως, μην κάνεις τον κόπο να τα επικαλείσαι, μπορείς να αρκεστείς στις ωραίες ιδέες και να με πείσεις μόνο με αυτές. Αν τα καταφέρεις.

Γιατί αίφνης, στην εποχή μας μια καινούργια διαύγεια μπορεί επιτέλους να γεννηθεί και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη μεταξύ μας στον δημόσιο διάλογο: η διαύγεια των αριθμών. Open (the) Data. Open Statistics. —


GFa 

tweeting as gregoryfarmakis

Posted in Άρθρα. Bookmark the permalink. RSS feed for this post. Leave a trackback.

One Response to Διαφανεια: η κρυφη δυσπιστια των αριθμων

  1. adamo says:

    Flaws and Fallacies in Statistical Thinking http://store.doverpublications.com/0486435989.html

Σχόλια:

  • Facebook Page:

  • Εγγραφείτε:

    για παραλαβή νέων δημοσιεύσεων με e-mail

Swedish Greys - a WordPress theme from Nordic Themepark.