Εθνικές αυταπάτες

Πέραν από το ότι […] αυτές οι εθνικές αυταπάτες είναι βασικός παράγοντας άρνησης της πραγματικότητας και εν τέλει της ανάγκης εκσυγχρονισμού, η συζήτηση αυτή είναι σημαντική και για έναν πρόσθετο, πιο θεμελιώδη λόγο. Το ελληνοκεντρικό ιδεολόγημα που αυτές απαρτίζουν, όχι μόνο είναι εν πολλοίς υπεύθυνο για πλείστες από τις πολιτικές και θεσμικές στρεβλώσεις που μας οδήγησαν εδώ, αλλά είναι πλέον κατάφωρα αναντίστοιχο με τις παγκόσμιες προκλήσεις που και εμείς, μαζί με όλα τα άλλα κράτη, έχουμε να αντιμετωπίσουμε.

Το σύνηθες θέμα, σχετικά με την εικόνα της Ελλάδας, είναι το πώς αυτή θα αποκατασταθεί ή θα βελτιωθεί, ώστε να υποστηρίξει την προσπάθεια αντιμετώπισης της κρίσης. Αυτή η προσέγγιση, είτε υπονοεί απλά μία σχεδιασμένη στρατηγική προβολής με πρακτικούς στόχους (την προσέγγιση επενδύσεων, την προώθηση εξαγωγών κοκ), είτε αποσκοπεί στην διαμόρφωση της κοινής γνώμης διεθνώς, ως παράγοντα πολιτικής επιρροής, υποθέτει πάντα ότι υπάρχουν πλευρές που αρκει να προβληθούν αποτελεσματικά, ώστε να αξιοποιηθούν εν τέλει πολιτικά ή οικονομικά. Προφανώς, αν και χρήσιμη από πλευράς τακτικής, η συζήτηση αυτή δεν συνεισφέρει δημιουργικά στο μείζον από πλευράς στρατηγικής, που δεν είναι άλλο από το τι πρέπει να αλλάξουμε και πώς. 

Δεδομένων όμως των συνθηκών, το ερώτημα αυτό είναι τελικά πιο χρήσιμο αν αντιστραφεί: αν η εικόνα της Ελλάδας στο εξωτερικό, καθώς διαμορφώνεται συλλογικά από πιο αποστασιοποιημένους παρατηρητές, είναι τελικά περισσότερο κοντά στην πραγματικότητα από αυτήν που έχουμε εμείς οι ίδιοι για τους εαυτούς μας, ποιές είναι οι εθνικές αυταπάτες που έρχεται να καταρρίψει; Με άλλα λόγια, αντί να προσπαθούμε -προβάλλοντας αυτά που εμείς θεωρούμε πλεονεκτήματα – να αλλάξουμε την εικόνα της Ελλάδας χωρίς να αλλάξουμε την Ελλάδα, μήπως θα έπρεπε αντίθετα να προβάλουμε την εικόνα αυτή προς τα μέσα και να την ακούσουμε ψύχραιμα;

Πέραν από το ότι, τουλάχιστον για μία μεγάλη μερίδα των Ελλήνων, αυτές οι εθνικές αυταπάτες είναι βασικός παράγοντας άρνησης της πραγματικότητας και εν τέλει της ανάγκης εκσυγχρονισμού, η συζήτηση αυτή είναι σημαντική και για έναν πρόσθετο, πιο θεμελιώδη λόγο. Το ελληνοκεντρικό ιδεολόγημα που αυτές απαρτίζουν, όχι μόνο είναι εν πολλοίς υπεύθυνο για πλείστες από τις πολιτικές και θεσμικές στρεβλώσεις που μας οδήγησαν εδώ, αλλά είναι πλέον κατάφωρα αναντίστοιχο με τις παγκόσμιες προκλήσεις που και εμείς, μαζί με όλα τα άλλα κράτη, έχουμε να αντιμετωπίσουμε. Το γεγονός ότι σήμερα, διατρέχει το πολιτικό φάσμα, με αυξανόμενη ένταση, ως απλοϊκή αντίδραση στην κρίση, το κάνει συνεπώς ακόμη πιο προβληματικό ως παράγοντα αυτο-περιθωριοποίησης της Ελλάδας.

Προφανώς, τόσο οι εθνικές μας αυταπάτες, όσο και οι αδυναμίες και οι στρεβλώσεις του πολιτικού και οικονομικού μας μοντέλου αποτελούν ήδη αντικείμενο της «εσωτερικής» δημόσιας συζήτησης. Ωστόσο, η συζήτηση αυτή, αφ’ενός είναι συχνά ενδοσκοπική, αντιμετωπίζει δηλαδη τα προβλήματα αυτά απομακρυσμένα από ένα διεθνές πλαίσιο αναφοράς, και αφ’ετέρου εγκλωβίζεται συχνά στις καθ’ημάς εσωτερικές αντιθέσεις. Αντίθετα, η εικόνα της Ελλάδας, ως οπτική τρίτων, η οποία μάλιστα προκύπτει από την απομακρυσμένη από τις εσωτερικές εντάσεις αξιολόγηση της Ελληνικής πραγματικότητας μέσα σε διαφορετικά αξιακά πλαίσια αναφοράς, θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά και να αναδείξει πτυχές ή ιεραρχήσεις, διαφορετικές από αυτές που θεωρούνται έν πολλοίς δεδομένες.

Γιατί εν τέλει, μπορεί ακόμη και αυτά τα ίδια τα εθνικά μας πλεονεκτήματα να είναι πολύ διαφορετικά από αυτά που έχουμε μάθει υπερηφάνως να υπερασπιζόμαστε.

Posted in Άρθρα. Bookmark the permalink. RSS feed for this post. Leave a trackback.

One Response to Εθνικές αυταπάτες

  1. ledaka says:

    Great clarity and focus on the real issue about image and external as well as internal perceptions. "..αντί να προσπαθούμε -προβάλλοντας αυτά που εμείς θεωρούμε πλεονεκτήματα – να αλλάξουμε την εικόνα της Ελλάδας χωρίς να αλλάξουμε την Ελλάδα, μήπως θα έπρεπε αντίθετα να προβάλουμε την εικόνα αυτή προς τα μέσα και να την ακούσουμε ψύχραιμα;.." The issue is always ourselves – never the others. Great post, Gregory, keep on pounding:-)

Σχόλια:

  • Facebook Page:

  • Εγγραφείτε:

    για παραλαβή νέων δημοσιεύσεων με e-mail

Swedish Greys - a WordPress theme from Nordic Themepark.