Δεν είμαι εκσυγχρονιστής, λυπάμαι.

«Γιατί έχω άλλο ένα πρόβλημα με τις ασαφείς έννοιες: γίνονται εύκολα αντικείμενο εξ’εφόδου κατάληψης και λεηλασίας. Έτσι έπεσαν θύματα έννοιες όπως «προοδευτικό» ή «πατριωτικό». Ένας εκσυγχρονισμός που επικαλείται ως μοναδικό στοιχείο αυτοπροσδιορισμού του την μεταρρύθμιση, την όποια μεταρρύθμιση προς όποιον «εκσυγχρονιστικό» προσανατολισμό, κινδυνεύει να γίνει εν τέλει απλά η πατίνα με την οποία θα «εκσυγχρονιστούν» λύσεις που δοκιμάστηκαν και απέτυχαν, μόνο και μόνο για να επιβιώσει ένα πολιτικό σύστημα που δοκιμάστηκε και απέτυχε.»

Ώστε λοιπόν το ζητούμενο είναι τελικά ο εκσυγχρονισμός. Και υπάρχουν εκσυγχρονιστικές δυνάμεις στον τόπο, που μπορούν να σχεδιάσουν το μέλλον και να το κάνουν πράξη, σχεδιάζοντας φυσικά και εφαρμόζοντας πολιτικές. Πολιτικές εκσυγχρονισμού. Μπορεί. 

Έχω όμως ένα πρόβλημα με τις έννοιες που αρέσκονται στη φιλόξενη ασάφεια. Εκσυγχρονισμός σημαίνει την έξωθεν επέμβαση για την διόρθωση του χρονισμού, του ρυθμού δηλαδή, ώστε να συμβαδίζει πλέον με το σύγχρονο. Προϋποθέτει δηλαδή ένα εξωτερικό σημείο σύγκρισης και αναφοράς. Ποιό είναι αυτό; Ποιό έχουν επιλέξει οι εκσυγχρονιστικές δυνάμεις του τόπου; Είναι το μεγάλο, αλλά ισχυρό και αποτελεσματικό κράτος, που ασκεί επεμβατική πολιτική στην οικονομία και γοητεύεται από τον κρατικό καπιταλισμό, όπως η Γαλλία; Είναι μήπως το κράτος αυστηρός ρυθμιστής και διαμεσολαβητής κοινωνικής ειρήνης, όπως η Γερμανία του νεο-κορπορατισμού; Μήπως τα ακριβά αλλά ασφαλή κράτη των Σκανδιναυών της «ευελφάλειας»; Τα φιλελεύθερα κράτη των Αγγλοσαξώνων; Ή μήπως η γραφειοκρατική συνδιαλλαγή στις αίθουσες συνεδριάσεων των Βρυξελλών;

Όπως όλες οι θεμελιώδεις επιλογές, το ερώτημα αυτό δεν είναι τεχνικής φύσεως· δεν είναι από αυτά που θα μπορέσουμε να αναβάλλουμε για μετά την επίτευξη του εκσυγχρονισμού. Αυτή δεν είναι παρά μία βολική αυταπάτη· δεν λύνεις ένα πρόβλημα αναβάλλοντας την επιλογή της λύσης. Χρεωκοπήσαμε γιατί το κράτος μας ήταν αναποτελεσματικό, ή γιατί ήταν υπερτροφικό; Καταστράφηκε η παραγωγική βάση της οικονομίας μας γιατί δεν ασκήθηκαν οι σωστές πολιτικές, ή γιατί ποτέ δεν αφέθηκε η οικονομία ελεύθερη από πολιτικές; Μπορούμε εν τέλει να ξανασχεδιάσουμε την Ελλάδα; Ή μήπως αρκεί να ξηλώσουμε όλα αυτά που την εμποδίζουν; Εκτός αν απλά προσπαθούμε να κερδίσουμε χρόνο.

Ο φιλόξενος εκσυγχρονισμός δεν θέτει τέτοια θεμελιώδη, αλλά άβολα ερωτήματα· προτιμάει να τα αναβάλλει. Ίσως για να νοιώθουν άνετα και όσοι τα απάντησαν στο παρελθόν καταφανώς λάθος, αλλά με καλές, εκσυγχρονιστικές προθέσεις. Όπως το «εκσυχρονιστικό» ΠΑΣΟΚ του Σημίτη ή το – αλλοιώτικα όμως – «εκσυγχρονιστικό» κι αυτό παρ’όλα ταύτα, ΠΑΣΟΚ του Γ.Παπανδρέου, ή η κρατικιστική, εκσυγχρονιστική βέβαια κι αυτή, Νέα Δημοκρατία του μεσαίου χώρου. Και έγινε ο εκσυγχρονισμός τόσο φιλόξενος, που στο τέλος θα νοιώθουμε άβολα εμείς οι υπόλοιποι.

Γιατί έχω άλλο ένα πρόβλημα με τις ασαφείς έννοιες: γίνονται εύκολα αντικείμενο εξ’εφόδου κατάληψης και λεηλασίας. Έτσι έπεσαν θύματα έννοιες όπως «προοδευτικό» ή «πατριωτικό». Ένας εκσυγχρονισμός που επικαλείται ως μοναδικό στοιχείο αυτοπροσδιορισμού του την μεταρρύθμιση, την όποια μεταρρύθμιση προς όποιον «εκσυγχρονιστικό» προσανατολισμό, κινδυνεύει να γίνει εν τέλει απλά η πατίνα με την οποία θα «εκσυγχρονιστούν» λύσεις που δοκιμάστηκαν και απέτυχαν, μόνο και μόνο για να επιβιώσει ένα πολιτικό σύστημα που δοκιμάστηκε και απέτυχε.

Δεν τρέφω αυταπάτες. Φτάσαμε στο έσχατο σημείο ν’αμφισβητείται στους δρόμους η Ευρωπαϊκή ταυτότητα της χώρας μας και ν’αφυπνίζονται τα πιο βαλκανικά, επαρχιώτικα αντανακλαστικά μας. Το διακύβευμα είναι τόσο σημαντικό που έγινε αυτό πλέον το θεμελιώδες. Αφήνοντας – λάθος! – την ανοησία και την εξαλλοσύνη να ορίζουν με κραυγές την δημόσια συζήτηση, παραδεχτήκαμε μετά, εξ’ανάγκης, την νέα διαχωριστική γραμμή και μαζευτήκαμε ανήσυχοι από την ίδια μεριά. Ξέρω ότι μπροστά στις επόμενες εκλογές, η παρουσία στο κοινοβούλιο προσώπων που θα αντισταθούν στην βαλκανική μας μοίρα είναι το μείζον· οι διαφορές τους, το έλασσον. Αλλά εκσυγχρονιστής δεν είμαι. Φιλελεύθερος είμαι.

Γ.Φ.

Posted in Άρθρα. Bookmark the permalink. RSS feed for this post. Leave a trackback.

One Response to Δεν είμαι εκσυγχρονιστής, λυπάμαι.

  1. Critical Mind says:

    Πόσο απολαυστικό είναι να διαβάζεις κάτι που, φαινομενικά, σε τοποθετεί στο αντίπαλο στρατόπεδο και με έντεχνο και αριστουργηματικό τρόπο σε βγάζει απ’ αυτό και σε φέρνει εκεί που, ούτως ή άλλως, ήσουν. Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί πως είναι μια άσκοπη μετακίνηση. Κι όμως! Το κέρδος είναι διπλό. Γιατί αυτή η ανατρεπτική προσέγγιση καταφέρνει να σβήσει ακόμα και ίχνη σκιών που υπήρχαν μέσα σου και να ενισχύσει τη φωνή της λογικής σου. Τη φωνή που αρνείται να συμβιβαστεί με ό,τι της πλασάρουν ως βεβαιότητα και απόλυτη κατάσταση και θέλει να ξεφύγει. Να πάει εκεί που αισθάνεται πως υπάρχει φως. Κι ας χρειαστεί να κοπιάσει για να το βρει.Εξαιρετικός, για μία ακόμα φορά..

Σχόλια:

  • Facebook Page:

  • Εγγραφείτε:

    για παραλαβή νέων δημοσιεύσεων με e-mail

Swedish Greys - a WordPress theme from Nordic Themepark.