Archive for Άρθρα

«Δουλέμποροι»

Για την ευρωπαϊκή άνευρη πολιτική της συναίνεσης στον ελαχιστο κοινό παρονομαστή, φαίνεται πως το ανθρωπιστικό πρόβλημα της Μεσογείου οφείλεται στους «δουλεμπόρους» και όχι στο ότι άνθρωποι κάνουν τα πάντα για να βρουν δουλειά, αξιοπρέπεια και ελευθερία. Το μόνο που θα καταφέρει η Ευρώπη με τα χλωμά αυτά μέτρα που αποφάσισε, θα είναι να ανεβάσει το κόστος της απόδρασης προς την δυτική ελευθερία και να πλήξει έτσι ακόμη περισσότερο τους ανθρώπους για τους οποίους υποκρίνεται ότι νοιάζεται.

Γιατί αυτοί που βολικά και συχνά καταχρηστικά μάθαμε ν’αποκαλούμε «δουλεμπόρους» δεν είναι παρά αυτοί που προσφέρουν παράνομα μια υπηρεσία που οι πολιτικές συνθήκες κάνουν ανελαστική. Το κάνουν κερδοσκοπικά, εκμεταλλευόμενοι και εξαπατώντας συχνά απελπισμένους ανθρώπους, αλλά δεν είναι αυτοί που εξαναγκάζουν τους ανθρώπους να διακινδυνεύσουν τη ζωή τους για να μεταναστεύσουν. Για να το πω φιλελεύθερα και προκλητικά: δεν έχει σημασία αν αυτή η «αγορά» απόδρασης είναι παράνομη: έρχεται να καλύψει θεμελιώδεις ανάγκες – τις πιο θεμελιώδεις που μπορεί ένας άνθρωπος να αντιμετωπίσει. Και γίνεται σε αυτές τις απάνθρωπες συνθήκες ακριβώς επειδή είναι παράνομη.

Και μόνο αποκαλώντας καταχρηστικά τους διακινητές «δουλεμπόρους» και αποφασίζοντας μέτρα που εξαντλούνται στην απόκρουσή τους, μεταφέρουμε την ηθική ευθύνη σε αυτούς, χάνουμε και την ουσία και τους πραγματικούς θύτες, και αποκρύπτουμε την δική μας ηθική ευθύνη. Την πολιτική δηλαδή ευθύνη μιας Ευρώπης που οφείλει να παρέμβει αποφασιστικά, για την αποκατάσταση της ειρήνης και της ελευθερίας στην περιοχή. Όχι μόνο για να προστατέψει τα σύνορα και τις κοινωνίες της. Αλλά κυρίως για να διακηρύξει στην πράξη τις αξίες για τις οποίες θέλει να είναι υπερήφανη, προστατεύοντάς τις στην γειτονιά της.

Αυτού του είδους οι πολιτικές αποφάσεις δεν παίρνονται σε τραπέζια συμβιβασμών μεταξύ Βορρά και Νότου. Αφορούν την ίδια την υπόσταση της Ευρωπαϊκής Ιδέας που γεννήθηκε – και αυτό το ξεχνάμε όλο και πιο συχνά – ακριβώς για να μην εξαθλιώνονται μαζικά άνθρωποι για λόγους σαν κι αυτούς που κάνουν σήμερα την Μεσόγειο θάλασσα απελπισμένης απόδρασης.

| Leave a comment

Ελεύθερη αγορά και ελευθερία έκφρασης: η λογοκρισία μιας φωτογραφίας από το Facebook

Διαβάζω για την φωτογραφία του Αύγουστου Κορτώ που λογοκρίθηκε από το FB μετά από αναφορές. Είναι ένα θέμα ο αποκρουστικός αυταρχισμός αυτών που θεωρούν δικαιώμά τους να αποφασίζουν τι μπορούν και τι δεν μπορούν να βλέπουν οι άλλοι – γιατί τους ίδιους κανείς δεν τους υποχρεώνει με το ζόρι να διαβάζουν αυτά που δημοσιεύει. Όμως δεν είναι ούτε το μοναδικό, ούτε το πιο σημαντικό. Στο κάτω – κάτω αποκρουστικοί και απεχθείς ηθικολόγοι που θεωρούν αυτονόητη και άρα υποχρεωτική την δική τους ηθική θα υπάρχουν πάντα. Είναι και για να προστατευτούμε από αυτούς που φτιάξαμε στις σύγχρονες κοινωνίες νόμους και συντάγματα που προστατεύουν το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση.

Χάνουμε το πρόβλημα αν περιοριστούμε στην καταγγελία της πηχτής ανοησίας. Είναι πολύ πιο σημαντικό θέμα η δυνατότητα μιας ιδιωτικής πλατφόρμας επικοινωνίας, με de facto δεσπόζουσα θέση στην αγορά επικοινωνίας και πληροφορίας, να επιβάλλει αυθαίρετα τους δικούς της κανόνες και τα δικά της όρια ελευθερίας της έκφρασης. Μην βιαστείτε να απαντήσετε έυκολα ότι το FB είναι μια ιδιωτική επιχείρηση σε μια ελεύθερη αγορά και ότι όποιος δεν συμφωνεί μπορεί να μην το χρησιμοποιεί.

Αφ’ενός γιατί είναι μια ιδιωτική επιχείρηση που λειτουργεί σε έναν δημόσιο χώρο, αυτόν της πληροφορίας και της ενημέρωσης. Και όπως ακριβώς οποιαδήποτε επιχείρηση δεν μπορεί να επιβάλλει αυθαίρετα και απεριόριστα τους όρους της στο κοινό και στους πελάτες της στον πραγματικό υλικό δημόσιο χώρο, αλλά η δυνατότητά της αυτή περιορίζεται από νόμους, το ίδιο συμβαίνει και τον ιδεατό (;) δημόσιο χώρο της πληροφορίας. Δεν είναι λιγότερο πραγματικός και δεν είναι λιγότερο δημόσιος. Το γεγονός ότι δεν έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε αυτόν τον δημόσιο χώρο με τους ίδιους όρους που αντιμετωπίζουμε τον γνώριμο «πραγματικό» οφείλεται απλά στο ότι μας είναι πολύ καινούργιος.

Αφ’ετέρου γιατί και στις ελεύθερες αγορές υπάρχει η έννοια της δεσπόζουσας θέσης και οι κανόνες που αποτρέπουν την κατάχρησή της, μέσω πχ νόμων και επιτροπών ανταγωνισμού. Ελεύθερη αγορά δεν είναι φυσικά μόνο η προστασία του δικαιώματος του επιχειρείν, είναι και η προστασία των άλλων δικαιωμάτων από την υπερβολική συγκέντρωση ισχύος που δημιουργεί η δεσπόζουσα θέση σε μια αγορά. Και έχω την αίσθηση ότι αυτή η αρχή είναι μερικές φορές πιο σημαντική από την πρώτη.

Όλα αυτά γίνονται εξαιρετικά σημαντικά όταν μια αγορά έχει χαρακτηριστικά «εγκλωβισμού δικτύου»: όταν δηλαδή οι υπηρεσίες της δεν αφορούν προσωπική κατανάλωση, αλλά εξαρτώνται από τις επιλογές των άλλων καταναλωτών. Δεν έχει σημασία αν μια άλλη πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης μου προσφέρει καλύτερες υπηρεσίες και μεγαλύτερη ελευθερία έκφρασης, από την στιγμή που προϋπόθεση για τις υπηρεσίες αυτές είναι να τις έχουν επιλέξει και αυτοί με τους οποίους επικοινωνώ. Φανταστείτε αν ήταν αδύνατον να επικοινωνήσοουν μεταξύ τους οι πελάτες διαφορετικών παρόχων τηλεφωνίας. Θα καταλήγαμε σχεδόν όλοι να χρησιμοποιούμε τον ίδιο. Και φανταστείτε μετά αν αυτός ο κυριάρχος πάροχος αποφάσιζε να λογκρίνει τις τηλεφωνικές μας επικοινωνίες, με το επιχείρημα ότι αν δεν μας αρέσει μπορούμε να πάμε σε κάποιον άλλον. Αυτός είναι και ο λόγος που στις αρχές του 20ου αι. επιβλήθηκαν προδιαγραφές διαλειτουργικότητας στις τηλεφωνικές εταιρείες (και πιο πριν στις εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας) και αυτός είναι ο λόγος που στις ΗΠΑ οι εταιρείες που είχαν δεσπόζουσα θέση διασπάστηκαν υποχρεωτικά σε μικρότερες.

Έτσι το επιχείρημα που ακούω κάθε φορά που προκύπτει ένα θέμα λογοκρισίας στο FB, ότι δηλαδή αυτό είναι μια ιδιωτική επιχείρηση και οι χρήστες αποδέχονται τους όρους του για να το χρησιμοποιήσουν, είναι ανυπόστατο. Αν μη τι άλλο γιατί οι όροι μιας συμφωνίας είναι καταχρηστικοί όταν είναι ασύμμετροι και όταν η συμφωνία γίνεται de facto καταναγκαστική λόγω δεσπόζουσας θέσης. Το FB οφείλει άλλως τε να σέβεται τους νόμους των κοινωνιών στις οποίες λειτουργεί. Αν οι δικοί μας νόμοι δεν είχαν προβλέψει την προστασία των δικαιωμάτων μας σε αυτόν τον νέο δημόσιο χώρο που φτιάξαμε με την τεχνολογία, οφείλουν να το κάνουν τώρα.

| Leave a comment

Η «δημιουργική ασάφεια» κόστισε ακριβά

Είναι πλέον φανερό ότι όλη η παρελκυστική τακτική της ηγεσίας του σύριζα, η διπλή γλώσσα στο εξωτερικό και το εσωτερικό, οι δεσμεύσεις έξω και οι τσάμπα μαγκιές μέσα, δεν αποσκοπούν στο να «πουληθεί» επικοινωνιακά η αναπόφευκτη άνευ όρων υποχώρηση στο εσωκομματικό ακροατήριο και στους ψηφοφόρους του, όπως βιάστηκαν να επιδοκιμάσουν όσοι πίστεψαν ότι ο σύριζα θα κάνει τις μεταρρυθμίσεις που προσδοκούν. Ο σύριζα προσπαθεί ακόμα να εξαπατήσει με βαλκανικά τερτίπια τους Ευρωπαίους εταίρους μας, όπως προσπαθεί να εξαπατήσει τους Έλληνες πολίτες. Εκείνους με υπαναχωρήσεις, «δημιουργικές ασάφειες» και δικολαβίστικα κόλπα πάνω στα υπογεγραμμένα κείμενα. Εμάς, διαστρέφοντας συνειδητά και οργανωμένα την πραγματικότητα για να την αποκρύψει.

Για τον λόγο αυτό και αγόρασε χρόνο, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να αναβάλλει το απευκταίο αναπόφευκτο. Χρόνο που θα ξοδεύει χωρίς πρόγραμμα, χωρίς σχέδιο, με αυτοσχεδιασμούς και με παιδαριώδη στρατηγήματα, ελπίζοντας ακόμη ότι θα γυρίσει ο καιρός και θα καταφέρει μια πολιτική λύση που θα τον διασώσει από την σύγκρουση με την πραγματικότητα. Και δεν είναι μόνο ότι αγόρασε αυτόν τον άχρηστο χρόνο ακριβά, ξοδεύοντας τις τελευταίες αντοχές της πραγματικής οικονομίας και το διεθνές πολιτικό κεφάλαιο της χώρας. Είναι και ότι εγκλωβίστηκε στην κουτοπόνηρη τακτική του. Με την χαρακτηριστική του περιφρόνηση στα συμφωνημένα και στους θεσμούς, προσδοκούσε ότι θα περνούσαμε άνετα αυτόν τον χρόνο καταχρώμενοι τα χρήματα του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Στήριξης που μας είχαν εμπιστευτεί. Το ότι οι εταίροι μας τα πήραν πίσω δεν ήταν μόνο μια συμβολική εξευτελιστική απόδειξη έλλειψης εμπιστοσύνης. Ήταν και η απόδειξη ότι όντως η κυβέρνηση, με ανήκουστη επιπολαιότητα, είχε όντως σκοπό να βρει τρόπο να χρησιμοποιήσει τα χρήματα αυτά για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας, αδιαφορώντας για τις συνέπειες. Το ταμειακό αδιέξοδο που δεν μπόρεσε φυσικά να κρύψει, το αποδεικνύει.

Τώρα θα πληρώσουμε τον άχρηστο χρόνο που αγοράσαμε, ξοδεύοντας τα χρήματα που είχαμε για να λειτουργούν στοιχειωδώς τα νοσοκομεία, παρακρατώντας και το τελευταίο ευρώ που χρωστάει το κράτος στις επιχειρήσεις και ξύνοντας τον πάτο του βαρελιού με όποιον ευφάνταστο τρόπο βρουν. Και κυρίως διακινδυνεύοντας μια χρεωκοπία. Πολλοί κάναμε το λάθος να νομίζουμε ότι η κυβέρνηση αυτή είναι επικίνδυνη για αυτά που θέλει να κάνει. Τελικά, είναι επικίνδυνη γιατί δεν ξέρει ούτε αυτό.

| Leave a comment

Απέναντι στον λαϊκισμό

Τα σύγχρονα ευρωπαϊκά θεσμικά κόμματα δεν είναι ούτε κινήματα, ούτε οργανώσεις ακτιβιστών, ούτε think tank επεξεργασίας πολιτικών θέσεων, ούτε όμως και τα πολιτικά γραφεία της εκάστοτε ηγεσίας τους και κάποιων προβεβλημένων στελεχών. Η ιστορία τους τούς έχει κληροδοτήσει θεσμική μνήμη, παράδοση και ταυτότητα. Η διατήρηση της ενότητας και της συνοχής τους, η ισορροπία ανάμεσα στην ταυτότητα και στην προσαρμογή, μέσα στις αναπόφευκτες εναλλαγές της Δημοκρατίας, τα έχει μάθει να είναι μηχανισμοί διαλόγου με την κοινωνία που προσδοκούν να εκπροσωπούν. Η πολιτική τους παράδοση και η ιδεολογία τους στηρίζουν την εξέλιξή τους, δεν την περιορίζουν. Οριοθετούν και νοηματοδοτούν την εσωτερική τους δυναμική, δεν την μετατρέπουν σε στατικότητα. Έτσι είναι που στις σύγχρονες ευρωπαϊκές δημοκρατίες είναι θεσμοί αυτά τα ίδια, αλλά και σημεία πολιτικής αναφοράς.

Η Νέα Δημοκρατία έχει παίξει καθοριστικό ρόλο για την θεμελίωση και της ευρωπαϊκής μοίρας της χώρας, αλλά και της ίδιας της δημοκρατίας μας. Η ιστορία της, η ταυτότητά της και η παράδοσή της, που διατηρήθηκαν συνεκτικές πέρα και πάνω από πρόσωπα, ήταν που της έδωσαν μέχρι τώρα την αντοχή να σταθεί μέσα από την μεγαλύτερη πολιτική κρίση της Δημοκρατίας μας, μια κρίση που αναδιέταξε όλο το πολιτικό φάσμα σε νέα δεδομένα. Μια κρίση που είναι ταυτόχρονα πρόκληση και ευκαιρία να αποδείξει ότι μπορεί να είναι ένα σύγχρονο, ευρωπαϊκό θεσμικό κόμμα. Με πολιτικές αναφορές, οι οποίες να εκφράζουν όχι μόνο τα αιτήματα αυτών των πολιτών που οφείλει να εκπροσωπεί σε μια Ελλάδα σε κρίση, αλλά και τις προσδοκίες τους για μια σύγχρονη, ανοικτή, θεσμική ευρωπαϊκή πολιτεία. Οι εκλογές έδειξαν ότι πρέπει έστω και τώρα να διαβάσει σωστά αυτά τα αιτήματα και αυτές τις προσδοκίες, αλλά και να βρει την τόλμη να δώσει νέες απαντήσεις. Απέναντι στην επέλαση του λαϊκισμού, η Ελλάδα χρειάζεται μια σύγχρονη ευρωπαϊκή παράταξη μετριοπάθειας και σοβαρότητας, που να ενώνει αυτές τις κοινωνικές δυνάμεις και όχι να τις αποκλείει και να τις απωθεί.

Δεν θα το πετύχει αυτό αν δεν ανοιχτεί με ειλικρίνεια σε αυτή την κοινωνία της μετριοπάθειας και της σοβαρότητας, αν δεν την προσκαλέσει να ενεργοποιηθεί πολιτικά, αντί να θεωρεί εξασφαλισμένη την απρόθυμη συγκατάβασή της. Όχι για πρόσωπα, κομματικές σημαίες και παλιές ρητορικές, αλλά για τα ουσιαστικά πολιτικά αιτήματα αυτού του μεγάλου αλλά ήρεμου πλήθους πολιτών, που ακόμα και μέσα από αυτήν την κρίση, έχουν την ψυχραιμία να μην αποζητούν το μέλλον τους στον λαϊκισμό.

| Leave a comment

Παρίες της Ευρώπης;

Διαβάζω «ψύχραιμες» δηλώσεις και αναλύσεις που θέλουν να με πείσουν, ότι ουσιαστικά δεν κινδυνεύει η ευρωπαϊκη θέση της χώρας μου, αν οι συμπολίτες μου επιλέξουν την εθνική στρατηγική στην οποία τους καλεί η αριστερά. Δεν θα έρθει λένε κανένας ορυμαγδός. Μου λένε ότι ούτε η αριστερά θέλει την έξοδό μας από το ευρώ, και άρα όλα καλά. Λες και η παραμονή μας σε στο κοινό νόμισμα είναι θέμα αποκλειστικά του τι επιθυμούμε εμείς και οι ηγεσίες που επιλέγουμε, με τους όρους που επιθυμούμε εμείς, και διαλέγοντας τον τρόπο που επιθυμούμε εμείς.

Στο τελευταίο τεύχος του Athens Review of Books μπορείτε να διαβάσετε ένα άρθρο του Mario Draghi για την σταθερότητα στην Ευρωζώνη. Στο αρθρο αυτό, o Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ξεδιπλώνει μια αναγκαία στρατηγική που είναι μονόδρομος για τις Ευρωπαικές χώρες, αν θέλουν να μπορούν να αντέχουν στις πάντα αναπόφευκτες διεθνείς χρηματοπιστωτικές αναταράξεις: τραπεζική ενοποίηση ώστε να διασπείρεται ο κίνδυνος, μεταρρυθμίσεις ώστε να γίνουν ευέλικτες οι εωτερικές αγορές, δημοσιονομική ευελιξία ώστε να είναι τα κράτη σε θέση να αποσβαίνουν τις ανατάράξεις αυτές. Αυτή είναι πλέον και μια ευρωπαϊκή μακροπρόθεσμη στρατηγική. Καθώς οι οικονομίες είναι πια τόσο συνδεδεμένες, ότι κάνει κάθε χώρα επηρεάζει τις άλλες. Όποια δεν θέλει να το παραδεχτεί, μπορεί να προχωρήσει μόνη της.

Ανεξαρτήτως από το ποιά από όλες τις επιμέρους αντιφατικές ανοησίες, που έχουν ακουστεί από τα στελέχη του Σύριζα, θα ισχύσει τελικά, η εθνική στρατηγική της ελληνικής αριστεράς, αρνείται και τους τρεις αυτούς πυλώνες ευρωπαϊκής στρατηγικής. Ουσιαστικά επικαλείται την μόνη εναλλακτική οδό με την οποία θα μπορούσε να διασφαλίζεται η σταθερότητα στην Ευρωζώνη, αυτή των συνεχών μεταβιβάσεων πόρων. Για λόγους που είναι παραπάνω από προφανείς, αυτή η πολιτική δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή σε μια Ευρώπη χωρίς πολιτική ομοιογένεια.

Έτσι δεν έχει καμία σημασία αν η Αριστερά θέλει ή δεν θέλει να παραμείνουμε στην Ευρωζώνη. Αν δεχτεί την Ευρωπαϊκή στρατηγική που περιέγραψα πιο πάνω, και μαζί της όλες τις δημοσιονομικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις που πολέμησε με λύσσα, θα αυτοαναιρεθεί και θα καταρρεύσει παταγωδώς κάτω από την οργή αυτών που εξαπάτησε. Ας ρωτήσει τον Γ.Παπανδρέου. Και αυτή την φορά, οι άνθρωποι που εξαπατήθηκαν δεν θα έχουν άλλη πολιτική διέξοδο από την ριζοσπατική πολιτική περιθωριοποίηση. Ούτε θα καταφέρει να βρει φτηνές δικαιολογίες σε χαρούμενους πρόθυμους κυβερνητικούς εταίρους, τους χρήσιμους ηλίθιους, που μπερδεύουν την σκιά τους με το μποϊ τους και το νομίζουν μεγαλύτερο απ’ ότι είναι.

Αν δεν την δεχτεί, η Ελλάδα θα βρεθεί απέναντι στην Ευρώπη. Αυτό θα την περιθωριοποιήσει πολιτικά, με όποια συνέπεια μπορεί να έχει αυτό σε εθνικό επίπεδο, και οικονομικά. Δεν είναι υποχρεωτικό να εκδιωχθούμε από το ευρώ, αφού θα θέλουμε να μείνουμε. Αλλά αφού η πολιτική μας θα δημιουργεί κινδύνους στους εταίρους μας θα είμαστε σε μια πολιτική και οικονομική καραντίνα, όχι για λόγους πίεσης και τιμωρίας, αλλά για να προστατευτούν οι ίδιοι από την ανοησία μας. Και τότε θα ανακαλύψουμε ότι μπορείς μια χαρά να είσαι πένης και παρίας σε μια παρέα πλουσίων.

Έτσι, δεν φοβάμαι ότι μια διακυβέρνηση αριστεράς θα φέρει ορυμαγδό. Δεν φοβάμαι ότι θέλουν οι ίδιοι να μας βγάλουν από την Ευρώπη. Προσπαθώ να πείσω τον εαυτό μου ότι δεν φοβάμαι το ατύχημα που μπορεί να συμβεί από κακούς χειρισμούς ανοήτων. Ξέρω όμως πολύ καλά ότι η πολιτική που ευαγγελίζονται, και θα υποχρεωθούν για πολιτικούς λόγους να εφαρμόσουν, θέλουν δεν θέλουν, θα μας καταδικάσει σε εθνική και οικονομική περιθωριοποίηση, στους αξιολύπητους παρίες της Ευρώπης. Και δεν είναι μόνο οι ζωές μας: δεν το πιστευουν πολλοί, αλλά έχουμε πολλά ακόμα να χάσουμε. Είναι και θέμα ιστορικής και εθνικής αξιοπρέπειας.

| Leave a comment

Λοιπόν απόψε θα σας μιλήσω σαν επιχειρηματίας.

Λοιπόν απόψε θα σας μιλήσω σαν επιχειρηματίας. Σαν ένας απηυδισμένος άνθρωπος της αγοράς. Και θυμωμένος όταν ακούω να περιγελούν τους φόβους μας και να μας κατηγορούν ανέμελα και ανόητα για καταστροφολογία. Και αυτά που θα πω θα τα καταλάβουν χιλιάδες άλλοι επιχειρηματίες και οι συνεργάτες τους. Και οι οικογένειες τους. Αυτοί που μερικοί περιγελάτε ως «νοικοκυραίους».

Μέχρι πριν έναν χρόνο ήμασταν έτοιμοι να καταρρεύσουμε και οι τελευταίοι που είχαμε απομείνει να αντέχουμε να λειτουργούμε χωρίς ρευστότητα. Ακόμη όσοι από εμάς ημασταν τυχεροί να έχουμε δουλειές από το εξωτερικό, δεν βρίσκαμε κεφάλαια να χρηματοδοτήσουμε τις δουλειές αυτές. Και τρώγαμε τις σάρκες μας. Και θα σας εξομολογηθώ κάτι προσωπικό: κάθε φορά που κλείδωνα, χαράματα, την πόρτα για να φύγω, σκεφτόμουν γελώντας ότι κάποιο τέτοιο πρωϊ θα είναι που θα την κλειδώσω οριστικά. Γελώντας, για να ξορκίσω το κακό.

Μην βιαστείτε να κρίνετε όσοι έχετε μάθει να κάνετε ασκήσεις επί χάρτου για την οικονομία, όσοι την ξέρετε από σίγουρες δημόσιες δουλειές ή από τα πανεπιστημιακά βιβλία σας. Οι πιο πολλές από αυτές τις επιχειρήσεις ήταν επιχειρήσεις καλές και νοικοκυρεμένες. Χωρίς πολλά χρέη και χωρίς περιττά ανοίγματα. Ούτε απαραίτητα αυτές που βλέπω να κατηγορούν για απομεινάρια στρεβλής ανάπτυξης οι ηθικολόγοι των εθνικών στρατηγικών σχεδίων. Πολλές, σαν και την δικιά μου, ήταν επιχειρήσεις γνώσης, καινοτομίας και τεχνολογίας. Και οι περισσότερες παραγωγικές. Από αυτές που σε μιαν άλλη χώρα θα καμάρωναν για τις προοπτικές τους. Στην αγορά δεν πληρώνεις πάντα τα δικά σου λάθη, ούτε ξέρεις από που θα σκάσει πάνω σου το κύμα. Και δεν ήταν ούτε αρκετά μικρές για να βγαίνουν με την προσωπική περιουσία των ιδιοκτητών τους, ούτε αρκετά μεγάλες για να βρίσκουν κεφάλαια. Ο κορμός της Ελληνικής οικονομίας δηλαδή.

Τον τελευταίο χρόνο, το έχω ξαναγράψει, πήραμε μιαν ανάσα. Το κλίμα στους διαδρόμους των γραφείων μας άλλαξε. Αρχίσαμε πάλι να κάνουμε σχέδια. Οι επιχειρηματίες είμαστε τζάνκια των ονείρων. Χωρίς αυτά πέφτουμε σε βαθειά κατάθλιψη. Μπορεί να ήταν το χρήμα που κυκλοφόρησε από τον τουρισμό, μπορεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζων που τις έκανε πιο συνεργάσιμες, μπορεί και αυτή η απλή ανάσα αισιοδοξίας που έκανε τους ανθρώπους να βγαίνουν ξανά τις Κυριακές στα μαγαζιά. Να ξανακυκλοφορούν με τα αυτοκίνητά τους και να ξαναέχει κίνηση στους δρόμους. Και το σημαντικότερο. Αρχίσαμε να κάνουμε δειλά προσλήψεις. Δεν χρειάζεται πολύ η ανεργία. Ούτε μεγάλες ξένες επενδύσεις, ούτε ταμεία επιχειρηματικότητας, μεγαλεπήβολα πλάνα. Χρειάζεται μερικές χιλιάδες μικρές και μεσαίες να πιστέψουν στο μέλλον και να ξανακάνουν από λίγες προσλήψεις. Είπαμε, οι επιχειρηματίες είμαστε τζάνκια των πεζών μας ονείρων. Κάθε πρόσληψη μας δίνει την ψευδαίσθηση ότι μεγαλώνουμε το μικρό μας βασίλειο.

Το κακό με τα όνειρα είναι ότι γίνονται εύκολα εφιάλτες. Τώρα διαβάζω στα ξένα περιοδικά μου σενάρια για το τι θα γίνει αν βγούμε από το ευρώ. Για το πόσο πιθανό είναι να βγούμε. Για το πόσο πιθανό είναι το ατύχημα λόγω ανοησίας ή απειρίας ή και λόγω των πολιτικών εμμονών περιθωριακών που σε άλλες χώρες δεν θα ήταν καν στην Βουλή. Ακούω γύρω μου ένα εκκωφαντικό πια κρεσέντο ανοησίας. Όπου οι ανησυχίες μας βαφτίζονται κινδυνολογία. Και για οτιδήποτε άλλο εκτός από τα σημαντικά. Αυτά που δίνουν δουλειές σε ανθρώπους και φόρους για να συνεχίσει να λειτουργεί αυτή η χώρα. Είπαμε οι επιχειρηματίες είμαστε εθισμένοι στα πεζά μας όνειρα. Το μόνο που θέλαμε ήταν να μας αφήσετε ήσυχους να κάνουμε την δουλειά μας, εμείς και οι άνθρωποι που μοχθούν μαζί μας. Δεν ξέρω αν θα αντέξουμε δεύτερη φορά, όσοι αντέξαμε την πρώτη. Φροντίστε.

| 3 Comments

Trabant

Δημοσιεύτηκε στο 4drivers.gr: http://www.4drivers.gr/gnomi/item/3445-trabant-aytokinito-symvolo.html (12/11/14)

Δύο πόρτες, δύο κύλινδροι, αμάξωμα από φτηνό πλαστικό και κινητήρας όχι πολύ ισχυρότερος από αυτόν που κινεί μια μηχανή του γκαζόν.

Continue reading »

| Leave a comment

Πανεπιστήμια στην αγορά και αγοραία Πανεπιστήμια

Προσπαθούσαμε πάντα να προμηθευτούμε από ελληνικά ΑΕΙ ό,τι χρειάζεται μια εταιρεία που εξάγει τεχνολογία και επιστημονική γνώση: εξειδικευμένη τεχνογνωσία, υψηλής κατάρτισης ανθρώπινους πόρους, καινοτομία. Όμως, εκτός λαμπρών εξαιρέσεων, με απογοητευτικά μικρή επιτυχία. Πολλές φορές αναγκαστήκαμε να διορθώσουμε μόνοι μας με πρόσθετο κόστος σοβαρές ελλείψεις, άλλες να ξανακάνουμε εμείς όλη τη δουλειά από την αρχή. Και άλλες, τις πιο απογοητευτικές, να πρέπει να αποδεχτούμε την ομολογία πλήρους ανεπάρκειας και αδυναμίας του να γίνει καν η δουλειά που είχε συμφωνηθεί και ανατεθεί. Και to add insult to injury, από καθηγητές που έβλεπα αργότερα στα μέσα (και στα έξω) να μιλούν για υψηλές πολιτικές, ως σύμβουλοι υπουργών ή ως κρατικοί αξιωματούχοι.

Δημοσιεύθηκε στο Protagon (3/8/2014)

Continue reading »

| 1 Comment

Ανερμάτιστη Μεταρρύθμιση

«Στις κοινωνίες αυτές που θαυμάζουμε, οι θεσμοί που προσδοκούμε δεν κερδήθηκαν μέσα από την περιστασιακή συναινετική υπέρβαση των ιδεολογικών διαφορών και τον «ορθολογικό» συνασπισμό στο όνομα της κοινής λογικής, του γενικού καλού ή της σωτηρίας της χώρας, αλλά ακριβώς εξ’αιτίας του ανταγωνισμού και της ιδεολογικής διαμάχης της πραγματικής πολιτικής. Έτσι, είναι λογικά μη συνεπές και απλοϊκό το να θεωρούμε ότι είναι καν εφικτή η μεταρρύθμιση του χρονίως αναποτελεσματικού κράτους μας χωρίς την μεταρρύθμιση, μέσα από την δυναμική της κοινωνίας, των ίσως εξίσου αναποτελεσματικών, αλλ’ όμως θεσμικών πια εδώ και πάρα πολύ καιρό, κομμάτων της Δημοκρατίας μας».

(Δημοσιεύτηκε στη «Μεταρρύθμιση», 2/7/2014)

Continue reading »

| Leave a comment

Η επιστροφή στην πολιτική ως πολιτικό πρόταγμα

(Δημοσιεύθηκε στην «Μεταρρύθμιση», 19/6/2014)

Περὶ δὲ πολιτείας ἀρίστης τὸν μέλλοντα ποιήσασθαι τὴν προσήκουσαν ζήτησιν ἀνάγκη διορίσασθαι πρῶτον τίς αἱρετώτατος βίος. ἀδήλου γὰρ ὄντος τούτου καὶ τὴν ἀρίστην ἀναγκαῖον ἄδηλον εἶναι πολιτείαν. (Αριστοτέλους Πολιτικά, VII-1323a)

Όπως σε όλες τις έννοιες, που είναι τόσο έντεχνα αφηρημένες ώστε καταλήγουν να στερούνται πραγματικά πρακτικού νοήματος, είναι δύσκολο να διαφωνήσει κανείς με το το πολιτικό πρόταγμα του εκσυγχρονισμού, της μεταρρύθμισης, της ίδιας της λογικής. Είναι κάπου σαν τα κοινωνικά αιτήματα για δικαιοσύνη, ισότητα και αξιοκρατία: σε αυτά μπορούμε να συμφωνούμε επί της αρχής όλοι, γιατί για καθέναν μπορούν να σημαίνουν και κάτι διαφορετικό. Είναι η κοινωνική ανισότητα δίκαιη; Και αν η ολοκληρωτική ισότητα είναι ισοπεδωτική και άδικη, πόση ανισότητα είναι άραγε δίκαιη; Ένας φιλελεύθερος και ένας σοσιαλδημοκράτης θα δώσουν πολύ διαφορετικές απαντήσεις. Είναι στην πράξη που οι έννοιες αποκτούν νόημα, και είναι στην πράξη που διαφωνούμε για το νόημα αυτό, πριν καν προλάβουμε να διαφωνήσουμε επί του πρακτέου. Και αυτή η διαφωνία είναι η ανάγκη, η ουσία και η ομορφιά της πολιτικής.

Continue reading »

| Leave a comment
  • Facebook Page:

  • Εγγραφείτε:

    για παραλαβή νέων δημοσιεύσεων με e-mail

Swedish Greys - a WordPress theme from Nordic Themepark.