Tag archives for Δημοκρατία

Κύπρος: χάρτες, σύνορα και όρια

Η κατάθεση χαρτών στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό δεν είναι μόνο ιστορική στιγμή. Είναι και συμβολική. Στην ψηφιακή εποχή μας όπου οι elites deterritorialisées (οι αποκομμένες από την γη ελίτ, όπως τις αποκαλεί ο Taguieff) ή οι digital nomads, οι ψηφιακοί νομάδες της νέας οικονομίας, θεωρούν αυτάρεσκα ότι τα σύνορα δεν τους αφορούν, ο χάρτης, αυτό το αρχαίο σύμβολο γης μας υπενθυμίζει πόσο οι ζωές των ανθρώπων είναι συνδεδεμένες μαζί της. Όταν η γη γίνει διαφιλονεικούμενη μας θυμίζει και πόσο το body politic αποκτά υπόσταση μέσα στα σύνορα και δεν έχει νόημα χωρίς αυτά: είναι μέχρι εκεί που ισχύουν οι νόμοι μας και οι αποφάσεις των δημοκρατιών μας, είναι αυτά που κάνουν συχνά την διαφορά ανάμεσα στην προστασία και τον κίνδυνο, την ελευθερία και τον αυταρχισμό. Οι Τούρκοι φυγάδες περνώντας τα σύνορα με εκείνο το ελικόπτερο δεν ξέφυγαν απλά από τους διώκτες τους: αφέθηκαν στην προστασία των δικών μας νόμων. Και για αυτό είναι τραγική η μοίρα των προσφύγων, των αθώων της ανθρωπότητας όπως τους αποκαλεί η Άρεντ, γιατί είναι στην κενή ζώνη ανάμεσα στα σύνορα που πέρασαν για να ξεφύγουν και σε αυτά που στην πραγματικότητα δεν έχουν ακόμα διαβεί παρά μόνο γεωγραφικά, γιατί ακόμα δεν έχουν την πλήρη προστασία τους. Αυτοί οι χάρτες που ανταλλάχτηκαν στην Γενεύη, μπορεί να είναι τυπικά προτάσεις για την έκταση της αρμοδιότητας των δύο κοινοτήτων. Αλλά στην ουσία είναι σύμβολα ενός βήματος για την κατάργηση ενός βάρβαρου ορίου – και όχι για την συμφωνία χάραξης ενός συνόρου: της κατάργησης του ορίου που περιορίζει την ισχύ των νόμων της Δημοκρατίας μέσα στα συνορά της, που περιορίζει την προστασία που αυτή παρέχει στους πολίτες της, που περιορίζει την ισχύ του με πολύ κόπο κεκτημένου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και αυτό αφορά τους πολίτες και των δύο πλευρών. Φοβάμαι ότι αυτό είναι που δεν μπορούν να καταλάβουν οι πατριδοκάπηλοι και των δύο πλευρών. Αυτοί που βλέπουν τα σύνορα ως περίφραξη ιδιοκτησίας και όχι ως πεδίο ισχύος της Δημοκρατίας, και έτσι σε αυτούς τους χάρτες θα δουν την χάραξη ενός συνόρου και όχι την κατάργηση του ορίου που την καταργεί σε ένα μέρος του νησιού.

GFa

| Leave a comment

Τέλος και στις πολιτικές αυταπάτες

Η χθεσινή παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, δεν έδωσε μόνο την προοπτική ενός πρωθυπουργού εν αναμονή με μια στιβαρή εναλλακτική πολιτική πρόταση. Πέρα από τις οικονομικές αυταπάτες, έδωσε τέλος και σε μια σειρά από πολιτικές αυταπάτες, και αυτό θα αποδειχτεί εξίσου σημαντικό προαπαιτούμενο για την υπέρβαση αυτής της εθνικής μας περιπέτειας.

Πρώτη απ’όλες την εύπεπτη πολιτική αυταπάτη περί παλιού και νέου, η αυταπάτη περί χρεωκοπίας τάχα του παλιού πολιτικού συστήματος και ανάγκης «νέων» πολιτικών σχηματισμών και πολιτικών σταρτ-απ. Ο νέος αρχηγός ενός παλιού κόμματος, που κατάφερε να συμβολίσει το «νέο» όχι μόνο με έναν σύγχρονο, πραγματιστικό και μετριοπαθή πολιτικό λόγο, αλλά και με την ίδια του την παρουσία, είναι παρ´ όλα αυτά ο αρχηγός ενός παλιού θεσμικού κόμματος με ιστορία και συνέχεια. Και είναι ακριβώς αυτή η θεσμικότητα, η ιστορία και η συνέχεια που δίνει βάρος και παρεμβατικότητα στον πολιτικό λόγο, γιατί του δίνει την προοπτική να γίνει πολιτική πράξη με την υποστήριξη των πολλών. Οι ίδιες ή παρόμοιες πολιτικές προτάσεις είχαν λίγο πολύ ακουστεί και από νεοφυή πολιτικά έμβρυα και άφηναν δικαίως την κοινωνία αδιάφορη ως ασκήσεις επί χάρτου και έπεα πτερόεντα, γιατί δεν είχαν, δεν θέλησαν μέσα στην υπεροψία τους να έχουν, αυτή την βιωματική σχέση με την κοινωνία που κάνει την πραγματική πολιτική. Δεν είναι μόνο ότι το νέο που ζητούσαμε γεννήθηκε – και μάλιστα θεσμικά και χωρίς ωδίνες – μέσα από το παλιό που απαξιώναμε. Είναι ότι το παλιό στηρίζει το νέο και του εξασφαλίζει τον λόγο ύπαρξής του. Οι τρείς προηγούμενοι αρχηγοί στην πρώτη σειρά συμβόλιζαν ακριβώς αυτή την συνέχεια και την θεσμικότητα.

Έπειτα η τρέντυ πολιτική αυταπάτη της υπέρβασης τάχα της ιδεολογίας, του άξονα αριστερά-δεξιά που είναι τάχα παρωχημένος, της πολιτικής «των προβλημάτων και όχι των ιδεών», της «πολιτικής χωρίς πολιτικούς» και όλων αυτών των ανιστόρητων και ρηχών αφορισμών που απαιτούσαν να γίνουν πολιτική θεωρία ενώ ήταν πρόχειρο πολιτικό μάρκετιγκ. Ο πρόεδρος της ΝΔ, ενώ θα μπορούσε εύκολα να ντυθεί το τεχνοκρατικό του προφίλ, έδωσε όμως ένα σαφέστατο ιδεολογικό στίγμα. Όχι μόνο με ρητές δηλώσεις ιδεολογικής ταυτότητας αλλά και μέσα από συγκεκριμένες προτάσεις, που όχι μόνο δεν ήταν στρογγυλεμένες και τεχνοκρατικά αποστειρωμένες, αλλά με κοφτερές ιδεολογικές γωνιές. Σκεφτείτε μόνο πόσο κόκκινο πανί είναι η πρόταση για τα voucher σε ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς (αντί για την υπόσχεση προσλήψεων στους δημόσιους) ή η μείωση της υποχρεωτικής εισφοράς στην κρατική ραδιοτηλεόραση και η απαίτηση να λειτουργεί ανταγωνιστικά στην αγορά.

Τέλος, η πολιτική αυταπάτη της συναίνεσης. Ο πρόεδρος της ΝΔ απευθύνθηκε σε όλους τους Έλληνες, αλλά ζητώντας τους να έρθουν αυτοί να στηρίξουν τις θέσεις, τις προτάσεις και τις ιδέες της παράταξής του γιατί είναι καλύτερες, και όχι ψάχνοντας αμήχανα τον συμβιβασμό σε μια μέση οδό, το παζάρι της μέσης λύσης, μια εθνική τάχα ενότητα που θα είναι η ενότητα του συμβιβασμού και του ελάχιστου κοινού παρονομαστή. Γιατί αυτό είναι η ειλικρινής πολιτική αντιπαράθεση σε μια δημοκρατία, ο σκληρός ανταγωνισμός των ιδεών και της πολιτικής πράξης και δημοκρατία έχουμε για να αποφασίζουμε αυτά στα οποία διαφωνούμε θεμελιωδώς, όχι για να συμφωνούμε απλά κατεβάζοντας τον πήχυ.

Η παρουσία του Προέδρου της ΝΔ στην ΔΕΘ είχε σαν σύνθημα το τέλος στις απάτες και στις αυταπάτες. Οι απάτες είναι αυτές του λαϊκισμού των υποσχέσεων. Οι αυταπάτες όμως δεν είναι μόνο οι προφανείς, αυτές που έχουν να κάνουν με την αδυσώπητη οικονομική πραγματικότητα. Αλλά και αυτές που εγκλώβισαν για καιρό το πιο δυναμικό ίσως και εξωστρεφές κομμάτι της κοινωνίας σε μια λαθεμένη πολιτική αντίληψη, ξοδεύοντας πολύτιμη πολιτική πράξη. Όσοι γινόμασταν δυσάρεστοι αναδεικνύοντάς τες, κόντρα σε μοδάτες μετα-πολιτικές κατηχήσεις, δεν μπορεί παρά χτες το βράδυ να αισθανθήκαμε δικαιωμένοι.

| Leave a comment

Απλοϊκή και δόλια αναλογική

Διαβάζω καλοπροαίρετες αναλύσεις που προσπαθούν με κρυμένη αμηχανία να πείσουν ότι η απλή αναλογική δεν είναι σοφή επιλογή τώρα, δεδομένων των συνθηκών, λόγω της βαθειάς πολιτικής κρίσης και του κατακερματισμού του εκλογικού σώματος, και άλλα πολλά. Μέχρι που διάβασα σαν επιχείρημα και το ότι η πολιτική αστάθεια θα διώξει τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Αποδέχονται δηλαδή σιωπηλά ότι η απλή αναλογική θα ήταν η ιδεατή επιλογή άλλοτε, σε άλλες συνθήκες, με πολιτική ωριμότητα κλπ.

Και εδώ ακριβώς είναι το πρόβλημα. Ότι ο μύθος της αναλογικότητας, της δημοκρατίας και της δημοκρατικής διακυβέρνησης ως στατιστικά αντιπροσωπευτικής εκπροσώπησης, της δημοκρατίας ως συνεργασίας και συναίνεσης και συναπόφασης είναι ουσιαστικά πιστευτός ακόμα και από αυτούς που απορρίπτουν την απλή αναλογική «τώρα» και για λόγους πρόσκαιρους. Για κάτι τέτοια ο Robert Dahl έλεγε ότι τα αντιπροσωπευτικά πολιτεύματά μας πρέπει να τα αποκαλούμε «πολυαρχίες» και όχι δημοκρατίες, για να αποφεύγουμε τέτοιες «αυταπόδεικτες» και άρα κενές αλήθειες. Και αυτή ακριβώς είναι η συζήτηση που πρέπει να γίνει με την αφορμή της προσπάθειας θεσμικής επέλασης του καθεστώτος αυτού. Ότι οι μύθοι των χαμένων της μεταπολίτευσης, η «άδολη» αναλογική και ο «κακός» δικομματισμός, που δια της αενάου ψαλτικής επαναλήψεως έγιναν τελικά αξιωματική κοινή γνώση, ένα ακόμη αποτέλεσμα της ιδεολογικής κυριαρχίας της αριστεράς δηλαδή, είναι καιρός να διαψευστούν θεμελιωδώς.

Δεν είναι ότι η απόλυτη αναλογικότητα της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης είναι τάχα πιο δημοκρατική, αλλά δυστυχώς δεν έχουμε αυτή την πολυτέλεια. Είναι ότι δεν είναι καθόλου δημοκρατικό να εκβιάζεται η θέληση της πλειοψηφίας από την δυσανάλογη ισχύ που αποκτούν οι πέντε βουλευτές ενός περιθωριακού κόμματος όταν κρατούν στα χέρια τους την κυβερνησιμότητα. Όπως δεν είναι καθόλου δημοκρατικό ένα κόμμα που καταψηφίστηκε (γιατί δημοκρατία όπως είπε ο Πόππερ, είναι το πολίτευμα όπου ξεφορτωνόμαστε κυβερνήσεις) να συνεχίσει να κυβερνά επειδή ένα σύστημα θα επιβάλλει αναγκαστικές συναινέσεις και συνεργασίες. Συνεπώς το θέμα δεν είναι μόνο ότι ο Σύριζα για μικροπολιτικούς λόγους θυμήθηκε την αναλογική. Είναι πριν από αυτό ότι η «δημοκρατικότητα» της αναλογικότητας είναι ένας μύθος.

GFa

| Leave a comment

Ανθρωπιστική Κρίση

Σε κάθε κοινωνία υπάρχει ένα σύνολο κοινών αξιών. Ως αξίες είναι αδιαπραγμάτευτες και περίπου αυταπόδεικτες. Είναι οι βάσεις του πολιτικού λόγου και όχι τα συμπεράσματα των επιχειρημάτων. Ως αξίες όμως από την άλλη, είναι μόνο λέξεις, δηλαδή έννοιες ασαφείς και απροσδιόριστες. Γίνονται απτές μόνο δια παραδειγμάτων. Και γι’αυτό είναι ανυπεράσπιστες και ευάλωτες. Η διαλεκτική της δημοκρατίας προϋποθέτει μια σιωπηρή συμφωνία για το νόημά τους. Αν αυτή δεν υπάρχει, ο διάλογος καταρρέει.

Ο ωμός λαϊκισμός δεν χρησιμοποιεί την ρητορική του για γίνει αρεστός και να πείσει, αλλά για να αλλάξει πλήρως το νόημά τους, συνειδητά και με σχέδιο. Δεν υποκλέπτει απλά λίγη από την ηθική λάμψη τους για να ντύσει τα επιχειρήματά του, αυτό θα ήταν απλή δημαγωγία. Τις υφαρπάζει, τις αδειάζει και τις ξαναγεμίζει με το δικό του λάθρο νόημα. Και καθώς οι αξίες-λέξεις είναι κοινές, αδιαπραγμάτευτες και αυταπόδεικτες, έχει πια καταφέρει να ακυρώσει τον δημόσιο διάλογο στην πράξη και να επικρατήσει. Οποιαδήποτε συζήτηση δεν μπορεί πια να γίνει παρά στο θεμελιώδες επίπεδο του ορισμού τους, και αυτή είναι μια συζήτηση αμυντική, απολογητική και άρα χαμένη.

Κάπως έτσι φτάσαμε να μιλάμε για «ανθρωπιστική κρίση»· «εθνική υπερηφάνεια»· «αξιοπρέπεια»· «πατριωτισμό»· «δίκαιο» και «δίκιο»· και τόσα άλλα. Χαμογελώντας αφ’υψηλού για αυτό που νομίζαμε ότι δεν ήταν παρά γραφική, συναισθηματική ρητορεία, αφήσαμε τον ωμό και κυνικό λαϊκισμό να προπαγανδίσει στους ανθρώπους το νέο τους νόημα. Τώρα, τα σαθρά του επιχειρήματα είναι όμως αξίες. Κοινές, αδιαπραγμάτευτες και αυταπόδεικτες. Και εμείς που οχυρωθήκαμε στα παλιά νοήματα, βρεθήκαμε απολογούμενοι.

| 1 Comment

Η απόφαση δεν είναι για το ποιός σε εκπροσωπεί

Τα κοινοβουλευτικά πολιτεύματα βασίζονται πάντα σε έναν θεμελιώδη συμβιβασμό ανάμεσα στην αντιπροσωπευτικότητα και στην κυβερνησιμότητα. Τα κοινοβούλια και οι κυβερνήσεις που προκύπτουν από αυτά δεν είναι και δεν οφείλουν να είναι στατιστικά αντιπροσωπευτικά του εκλογικού σώματος, ούτε οι πολιτικές να προκύπτουν αναγκαστικά από συνθέσεις. Κάτι τέτοιο θα ήταν προφανώς αναποτελεσματικό.

Οι εκλογές μεταφέρουν τον συμβιβασμό αυτό, συχνά με μορφή διλήμματος, στον κάθε πολίτη που καλείται μερικές φορές να επιλέξει ανάμεσα στην εκπροσώπησή του και στην διακυβέρνησή του. Ανάμεσα στο ποιός τον εκπροσωπεί και στον ποιός τον κυβερνά. Και να ζυγίσει ποιό από τα δυό βαραίνει περισσότερο. Πρέπει όμως πρώτα να συνειδητοποιήσει ότι πρόκειται για δυο διαφορετικά πράγματα για να μπορέσει να τα ζυγίσει, και να ψηφίσει ανάλογα.

Το εκλογικό μας σύστημα, με το bonus των εδρών που χαρίζει στον πρώτο αφαιρώντας τες ουσιαστικά από τον δεύτερο, κάνει το δίλημμα πιο επιτακτικό, καθώς είναι ο πρώτος αυτός που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα κυβερνήσει. Οι συνεργασίες με τρίτους και τέταρτους δεν είναι παρά παρηγορητικές, καλόπιστες προσδοκίες, προφάσεις και υπεκφυγές.

Και σε αυτήν την ιστορική στιγμή είναι από την μεριά του ποιός από τους συγκεκριμένους δύο θα κυβερνήσει που η ζυγαριά βαραίνει συντριπτικά· όχι από την μεριά του ποιός θα μας εκπροσωπήσει. Είναι διλημματικό, είναι πολωτικό, είναι πιθανόν άδικο, αλλά είναι έτσι. Και έχουμε το χρέος και την ευθύνη να επιλέξουμε. Γιατί σε αυτήν την ιστορική στιγμή, αυτοί που είναι έτοιμοι να μας πάρουν μαζί τους στον δικό τους κίνδυνο, πρέπει να μας βρουν απέναντι.

| Leave a comment

Πολιτικός βαλκανικός εξευρωπαϊσμός:

Σε κύριο άρθρο του σημερινού «Β», του Α.Καρακούση, οι μεγάλοι συνασπισμοί παρουσιάζονται ως το «ευρωπαϊκό μοντέλο διακυβέρνησης» που χρειάζεται η Ελλάδα και που προωθούν οι «Ευρωπαίοι και ιδιαιτέρως οι Γερμανοί», ενώ αντιθέτως ο δικομματισμός ή οι κυβερνήσεις με συγκεκριμένη πολιτική ταυτότητα παρουσιάζονται ως αγγλοσαξωνικό, και πάντως μη ευρωπαϊκό μοντέλο, λες και δεν εφαρμόζεται στην μισή εντεύθεν της Μάγχης Ευρώπη. Σε αυτή την αφήγηση, η τάση για πολιτικά συνεκτικές κυβερνήσεις παρουσιάζεται λίγο πολύ ως κατάλοιπο της ελληνικής πολιτικής κουλτούρας που πρέπει να εκσυγχρονιστεί, ως ελληνική ιδιαιτερότητα. Έχω γράψει πολλές φορές γιατί θεωρώ ότι αυτοί οι μεγάλοι συνασπισμοί ακυρώνουν θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατικής διακυβέρνησης αλλά και ακυρώνουν την προοπτική εφαρμογής μιας συνεκτικής πολιτικής και τελικά αφήνουν τους πάντες δυσαρεστημένους. Αυτό που είναι ενδιαφέρον εδώ όμως είναι ότι στους επόμενους μήνες θα παρουσιαστούν από την εκσυγχρονιστική αφήγηση λίγο πολύ ως σύμβολο πολιτικού εξευρωπαϊσμού της τάχα βαλκανικής μας χώρας. Το πιο βαλκανικό στον ελληνικό δημόσιο διάλογο όμως είναι το να βαφτίζεις επιλεκτικά «ευρωπαϊκές» τις δικές σου θέσεις μετακινώντας γεωγραφικά την Ευρώπη εκεί που θα ήθελες κάθε φορά να είναι.

| Leave a comment

Ανερμάτιστη Μεταρρύθμιση

«Στις κοινωνίες αυτές που θαυμάζουμε, οι θεσμοί που προσδοκούμε δεν κερδήθηκαν μέσα από την περιστασιακή συναινετική υπέρβαση των ιδεολογικών διαφορών και τον «ορθολογικό» συνασπισμό στο όνομα της κοινής λογικής, του γενικού καλού ή της σωτηρίας της χώρας, αλλά ακριβώς εξ’αιτίας του ανταγωνισμού και της ιδεολογικής διαμάχης της πραγματικής πολιτικής. Έτσι, είναι λογικά μη συνεπές και απλοϊκό το να θεωρούμε ότι είναι καν εφικτή η μεταρρύθμιση του χρονίως αναποτελεσματικού κράτους μας χωρίς την μεταρρύθμιση, μέσα από την δυναμική της κοινωνίας, των ίσως εξίσου αναποτελεσματικών, αλλ’ όμως θεσμικών πια εδώ και πάρα πολύ καιρό, κομμάτων της Δημοκρατίας μας».

(Δημοσιεύτηκε στη «Μεταρρύθμιση», 2/7/2014)

Continue reading »

| Leave a comment

Η επιστροφή στην πολιτική ως πολιτικό πρόταγμα

(Δημοσιεύθηκε στην «Μεταρρύθμιση», 19/6/2014)

Περὶ δὲ πολιτείας ἀρίστης τὸν μέλλοντα ποιήσασθαι τὴν προσήκουσαν ζήτησιν ἀνάγκη διορίσασθαι πρῶτον τίς αἱρετώτατος βίος. ἀδήλου γὰρ ὄντος τούτου καὶ τὴν ἀρίστην ἀναγκαῖον ἄδηλον εἶναι πολιτείαν. (Αριστοτέλους Πολιτικά, VII-1323a)

Όπως σε όλες τις έννοιες, που είναι τόσο έντεχνα αφηρημένες ώστε καταλήγουν να στερούνται πραγματικά πρακτικού νοήματος, είναι δύσκολο να διαφωνήσει κανείς με το το πολιτικό πρόταγμα του εκσυγχρονισμού, της μεταρρύθμισης, της ίδιας της λογικής. Είναι κάπου σαν τα κοινωνικά αιτήματα για δικαιοσύνη, ισότητα και αξιοκρατία: σε αυτά μπορούμε να συμφωνούμε επί της αρχής όλοι, γιατί για καθέναν μπορούν να σημαίνουν και κάτι διαφορετικό. Είναι η κοινωνική ανισότητα δίκαιη; Και αν η ολοκληρωτική ισότητα είναι ισοπεδωτική και άδικη, πόση ανισότητα είναι άραγε δίκαιη; Ένας φιλελεύθερος και ένας σοσιαλδημοκράτης θα δώσουν πολύ διαφορετικές απαντήσεις. Είναι στην πράξη που οι έννοιες αποκτούν νόημα, και είναι στην πράξη που διαφωνούμε για το νόημα αυτό, πριν καν προλάβουμε να διαφωνήσουμε επί του πρακτέου. Και αυτή η διαφωνία είναι η ανάγκη, η ουσία και η ομορφιά της πολιτικής.

Continue reading »

| Leave a comment

Ένδεια

Το πρόβλημα μου με τον ανασχηματισμό, δεν είναι ότι κακίζω τον Πρωθυπουργό και τον Αντιπρόεδρο της κυβέρνησης που δεν επέλεξαν διαφορετικούς από τις όποιες όποιες κομματικές εφεδρείες τους. Το έγραψα εμφατικά και χτες: αφ’ενός αυτοί οι άνθρωποι είναι που τιμήθηκαν με εκατοντάδες χιλιάδες ψήφους των συμπολιτών μου, αφ’ετέρου στην κοινοβουλευτική δημοκρατία μας, για λόγους δημοκρατικής νομιμοποίησης και συνοχής της πλειοψηφίας, αυτοί οι άνθρωποι είναι που πρέπει να απαρτίζουν μια κυβέρνηση. Ούτε πίστεψα ποτέ ότι πολιτική νομιμοποιούνται να ασκούν άνθρωποι που δεν έχουν – ως πρόσωπα – την δημοκρατική νομιμοποίηση να το κάνουν. Και αν αυτά σας φαίνονται θεωρητικά, ξαναδείτε το. Η εμπειρία της κρίσης έδειξε ότι η δημοκρατική νομιμοποίηση βρίσκει πάντα τρόπους να περνάει το δικό της – τόσο περισσότερο άγαρμπους όσο περισσότερο την αγνοείς – και αυτό είναι από μια άποψη, όσο κι αν ακουστεί παράκαιρο και παράταιρο, δείγμα ωριμότητας της Δημοκρατίας μας.

Continue reading »

| Leave a comment

Δημοκρατία και Σύγκρουση

Στο εξαιρετικό βιβλίο του «Ο Πόλεμος στην Αρχαία Ελλάδα», ο Γ.Σταϊνχαόυερ εξηγεί πως οι αρχαίοι Ελληνες είχαν θεσμοθετήσει τον πόλεμο αντί να τον ξορκίζουν. Τα αντίπαλα στρατεύματα συναντιόταν στο πεδίο της μάχης, έκαναν τελετουργίες προετοιμασίας για αρκετές ημέρες, και μετά έκαναν μία και μόνη επίθεση. Μετρούσαν νεκρούς (συνήθως λίγους) και ο ηττημένος παραδεχόταν την ήττα του. Έτσι δεν είχαν ανάγκη από ανεξέλεγκτη βία: οι πόλεις ήταν χωρίς τείχη, οι άμαχοι ασφαλείς, και δεν υπήρχε καν η έννοια της απόλυτης επικράτησης ή της απόλυτης παράδοσης ή καταστροφής του αντιπάλου. Μέσα στον ήρεμο ρεαλισμό τους αποδέχονταν την σύγκρουση ως αναπόφευκτη και της έβαζαν κανόνες, αντί να την αρνούνται. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με την Δημοκρατία. Η κοινοβουλετική, αντιπροσωπευτική Δημοκρατία είναι ένα πεδίο θεσμοθετημένης σύγκρουσης, όχι ένας ναός λατρείας μιας θεολογικής και ουτοπικής συναίνεσης. Γι’ αυτό και το πιο ειλικρινές κοινοβούλιο είναι το αγγλικό. Οι αντίπαλοι κάθονται απέναντι για να επιτίθενται οι μεν στους δε απ’ευθείας, και όχι σε ημικύκλια υποκριτικής συναίνεσης. Όσο ξορκίζουμε την σύγκρουση αναπαράγοντας όλη την εύκολη ρητορική περί συναίνεσης και σύνθεσης που δήθεν «πολλαπλασιάζουν αντί να διαιρούν», όσο δαιμονοποιούμε την διαφωνία με ιδεολογήματα περί κοινής λογικής, υπέρβασης των δήθεν «διχαστικών ιδεολογιών», τόσο διώχνουμε την σύγκρουση από την δημοκρατία. Και τότε αυτή θα βρει πιο άνετο χώρο χωρίς κανόνες σε πλατείες και δρόμους.

| 1 Comment
  • Facebook Page:

  • Εγγραφείτε:

    για παραλαβή νέων δημοσιεύσεων με e-mail

Swedish Greys - a WordPress theme from Nordic Themepark.